Selecteer een pagina

Deze week luisterde ik weer naar een podcast van Invisibilia. Het onderwerp was deze keer ‘gedachten’. Wat zijn gedachten? Hebben ze altijd een betekenis? Hoe ga je om met negatieve gedachten, of gedachten die je niet wilt?

Er was een man die op een dag terwijl hij met z’n vrouw een film zat te kijken (die erg gewelddadig bleek te zijn), allemaal enge gedachten kreeg dat hij z’n vrouw zou vermoorden of z’n hond of iemand anders. Dit werd erger en erger. Hij begreep niet waar het vandaan kwam. Toen hij het voor het eerst had, was hij na de film op bed gaan liggen met z’n handen om z’n hoofd omdat hij wilde dat het stopte. Toen z’n vrouw hem zo zag liggen en vroeg wat er was, vertelde hij met moeite wat er in z’n hoofd om ging. In tegenstelling tot wat hij misschien dacht, was zijn vrouw niet bang voor hem. Zij kende hem als de meeste lieve, zorgzame persoon die ze kende. Ze kende hem al 5 jaar voor ze trouwden en geloofde absoluut niet dat hij iemand iets aan zou doen.

Dit verhaal raakte mij heel erg, omdat dit heel erg op mijn eigen situatie leek. Ik heb deze gedachten ook gehad. En ook ik was er bang voor en werd er gek van. En ook ik heb het aan mijn vriendin verteld. Met veel interesse en ook wat spanning (ik wil die gedachten liever niet terug), luisterde ik dus verder.

De man ging op zoek naar hulp. En hier maak ik even een kort intermezzo om drie verschillende manieren te bespreken om naar je gedachten te kijken:

  • De oude ‘Freudiaanse’ manier, waarbij je gedachten altijd een bepaalde betekenis hebben en iets zeggen over je onderbewuste. Een voorbeeld: iemand z’n zusje is vroeger verdronken en die persoon heeft allemaal enge gedachten over mensen die verdrinken.
  • De manier van de Cognitieve Gedragstherapie (CGT), waarbij gedachten wat minder serieus genomen worden. Er wordt bijvoorbeeld gezocht naar bewijs of de gedachte wel waar is of niet. Iemand kan bijvoorbeeld negatieve gedachten hebben dat diegenen helemaal niet sociaal is. Vervolgens kan iemand wel makkelijk 10 situaties noemen waarin diegene wel sociaal was. Deze manier van therapie leek veel sneller effect te hebben dan de oude manier.
  • De manier van Mindfulness, die nieuw is, maar eigenlijk ook al heel erg oud. Hierbij worden gedachten eigenlijk helemaal niet serieus genomen. Je gedachten zijn geen onderdeel van wie je bent. Hierbij probeer je eigenlijk wat afstand te nemen van je gedachten en zonder oordeel waar te nemen welke gedachten er in je op komen.

Je kunt je misschien voorstellen dat de man uit het verhaal toen hij bij een therapeut kwam die volgens de eerste manier werkte, er alleen maar slechter vanaf kwam. Ik zou ook niet willen horen dat die gedachten echt betekenis hadden. Dat zou me alleen maar banger maken dat ik iemand ook daadwerkelijk iets zou aandoen.

Vervolgens kwam hij echter bij iemand die volgens de derde manier werkte. Deze therapeut liet hem zijn gedachten juist omarmen, ernaar kijken, zonder er iets mee te doen. Deze therapeut ging hier zelfs zo ver in dat hij er langzaam naar toe werkte om de man een mes op z’n keel (van de therapeut) te laten zetten en dan gewoon 10 tot 15 minuten zo te blijven zitten en z’n gedachten te laten ervaren. En het hielp! De man leerde om naar z’n gedachten te kijken zonder zich er direct mee te identificeren. Hij besefte dat hij het nooit echt zou kunnen doen. Dit ging natuurlijk niet van de ene op de andere dag en vereiste veel oefenen, maar hij kon weer leven!

Naar mijn idee zijn we niet onze gedachten, zijn we ook niet onze emoties, of de dingen die we hebben, of de dingen die we doen. We zijn gewoon! Dit beseffen is de eerste stap, het ook echt ervaren is een hele stap verder.

Een Mindfulness oefening die ik voor ‘gedachten’ kan aanbevelen en die bij mij echt werkt is de volgende:

 

Wanneer je vast zit in je gedachten, je hebt negatieve gedachten, of bent bijvoorbeeld aan het piekeren, stop dan even met alles wat je doet! Kijk eens bewust naar je gedachten. Kijk gewoon eens wat er in je hoofd omgaat, alsof je naar iemand anders kijkt. Je neemt wat afstand van je gedachten. Laat ze er zijn! Sta ze toe!

Wat ik merk is als ik zo even afstand neem, dat m’n gedachten eigenlijk vanzelf stoppen. Ik laat me er niet meer door meenemen, al is het maar voor een kort moment. Ik geloof dat als je dit vaak genoeg oefent, dat je dit moment steeds groter kunt maken!